مهره قفلی یا Self-Locking Hex Nut با مکانیزم Prevailing Torque نسبت به مهره شش‌گوش معمولی مقاومت بیشتری در برابر چرخش آز
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
مهره قفلی شش گوش یا Self-Locking Hex Nut نوعی مهره رزوه‌دار است که علاوه بر اتصال مکانیکی معمول، یک مکانیزم داخلی برای ایجاد مقاومت در برابر چرخش آزاد روی رزوه دارد. این ویژگی باعث می‌شود مهره در بسیاری از اتصال‌های دارای لرزش، حرکت یا بارگذاری متناوب نسبت به مهره شش‌گوش معمولی مقاومت بیشتری در برابر شل‌شدن ناخواسته داشته باشد.
در استانداردهای فنی، بسیاری از این محصولات در خانواده Prevailing Torque Nuts قرار می‌گیرند؛ یعنی حتی پیش از آنکه سطح زیر مهره کاملاً روی قطعه بنشیند، برای چرخاندن مهره روی رزوه باید بر یک گشتاور مقاوم غلبه شود.
در بازار ایران این خانواده با نام‌هایی مانند مهره قفلی، مهره خودقفل، مهره ضدلرزش، لاک نات، مهره کاسه‌نمدی، مهره نایلون‌دار و مهره تمام‌فلزی قفلی شناخته می‌شود. با این حال همه این نام‌ها دقیقاً به یک ساختار اشاره ندارند و هنگام خرید باید نوع مکانیزم قفل‌شوندگی مشخص شود.
دو خانواده اصلی در Self-Locking Hex Nutها وجود دارد:
هر دو خانواده برای ایجاد Prevailing Torque طراحی می‌شوند، اما دمای قابل استفاده، رفتار هنگام باز و بسته شدن، مقاومت محیطی و کاربرد آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد.
مدل نایلون‌دار دارای یک حلقه پلیمری در قسمت بالایی مهره است. وقتی پیچ از این قسمت عبور می‌کند، رزوه با اینسرت درگیر می‌شود و تغییر شکل کنترل‌شده حلقه باعث ایجاد مقاومت اصطکاکی روی رزوه می‌شود.
این مدل در بازار ایران با نام‌های مختلفی فروخته می‌شود:
اصطلاح «مهره تفلونی» یک نام بازاری است و نباید از آن نتیجه گرفت که اینسرت الزاماً از PTFE ساخته شده است. همچنین نام «کاسه‌نمدی» نباید با آب‌بندی اشتباه گرفته شود؛ وظیفه اصلی رینگ داخلی، ایجاد مقاومت در برابر چرخش روی رزوه است.
در All-Metal Lock Nut هیچ رینگ پلیمری وجود ندارد. بخشی از رزوه یا بدنه مهره به‌صورت کنترل‌شده تغییر شکل داده است و هنگام عبور پیچ، همین هندسه باعث ایجاد Prevailing Torque می‌شود.
مهره‌های تمام‌فلزی در شرایطی که دما، تماس با مواد خاص یا محدودیت عملکرد اینسرت پلیمری مطرح است گزینه مهمی برای بررسی هستند.
تمام مدل‌های All-Metal مکانیزم یکسانی ندارند؛ بنابراین استاندارد، فرم مهره و مشخصات سازنده باید همراه با سایز و گرید بررسی شوند.
| ویژگی | نایلون‌دار / کاسه‌نمدی | تمام‌فلزی |
|---|---|---|
| مکانیزم قفل | اینسرت غیرفلزی | تغییر شکل کنترل‌شده فلزی |
| نام رایج بازار | کاسه‌نمدی، نایلونی، تفلونی | مهره قفلی تمام‌فلزی |
| حساسیت به دما | وابسته به متریال اینسرت | معمولاً مناسب‌تر برای بررسی در دمای بالاتر |
| مکانیزم Prevailing Torque | اصطکاک اینسرت با رزوه | فشار کنترل‌شده بخش فلزی روی رزوه |
| استفاده مجدد | وابسته به کاهش مقاومت اینسرت | وابسته به استاندارد و وضعیت مهره |
DIN 985 یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌های بازار ایران برای مهره قفلی شش‌گوش کوتاه با اینسرت غیرفلزی است.
این DIN قدیمی همچنان در خرید و فروش پیچ و مهره ایران بسیار استفاده می‌شود، اما برای سفارش پروژه‌ای بهتر است علاوه بر عبارت DIN 985، سایز رزوه، گام، ارتفاع مهره، کلاس مقاومتی، متریال و استاندارد موردنیاز پروژه نیز مشخص شوند.
بنابراین «DIN 985» به‌تنهایی مشخصات کامل محصول را تعیین نمی‌کند.
DIN 982 نام شناخته‌شده بازار برای فرم بلندتر مهره قفلی دارای اینسرت غیرفلزی است.
ارتفاع بیشتر بدنه باعث تفاوت هندسی آن با مدل کوتاه می‌شود، اما نباید صرفاً از روی ظاهر درباره مقاومت یا قابلیت جایگزینی آن با DIN 985 تصمیم گرفت.
ابعاد، Property Class و شرایط واقعی اتصال باید بررسی شوند.
DIN 980 یکی از نام‌های رایج بازار برای مهره‌های قفلی شش‌گوش تمام‌فلزی است.
این خانواده بدون رینگ نایلونی کار می‌کند و مکانیزم Prevailing Torque از خود ساختار فلزی مهره ایجاد می‌شود.
در پروژه‌هایی که دمای بالاتر، شرایط محیطی خاص یا محدودیت استفاده از قطعات پلیمری وجود دارد، مدل تمام‌فلزی می‌تواند نسبت به نمونه نایلون‌دار انتخاب مناسب‌تری برای بررسی باشد.
استانداردهای ISO جدیدتر، مهره‌های Prevailing Torque را بر اساس ارتفاع، نوع مکانیزم قفل و نوع رزوه تفکیک می‌کنند.
| استاندارد | نوع کلی محصول |
|---|---|
| ISO 10511 | مهره کوتاه با اینسرت غیرفلزی |
| ISO 7040 | مهره شش‌گوش معمولی با اینسرت غیرفلزی |
| ISO 7041 | مهره بلند با اینسرت غیرفلزی |
| ISO 7719 | مهره شش‌گوش تمام‌فلزی |
| ISO 7042 | مهره بلند تمام‌فلزی |
| ISO 10512 | مهره اینسرت‌دار با رزوه ریز |
| ISO 10513 | مهره بلند تمام‌فلزی با رزوه ریز |
به همین دلیل تبدیل یک DIN قدیمی به یک شماره ISO فقط بر اساس شباهت ظاهری مهره درست نیست. ارتفاع، رزوه، کلاس محصول و مشخصات ابعادی باید هم‌زمان مقایسه شوند.
Prevailing Torque به مقاومتی گفته می‌شود که هنگام چرخاندن مهره خودقفل روی رزوه وجود دارد، حتی قبل از اینکه مهره کاملاً روی سطح اتصال بنشیند.
این مقدار با Torque نهایی سفت کردن اتصال یکی نیست. هنگام نصب یک Lock Nut، بخشی از گشتاور ابزار صرف غلبه بر مکانیزم قفل و بخش دیگری صرف کشش پیچ و ایجاد نیروی گیره‌ای در اتصال می‌شود.
به همین دلیل استفاده مستقیم از جدول Torque مربوط به یک مهره شش‌گوش معمولی برای مهره قفلی، بدون بررسی مشخصات فنی، روش مناسبی نیست.
در بازار ایران عبارت «مهره ضدلرزش» برای این محصولات رایج است، اما از نظر فنی بهتر است آن را به معنی کاهش احتمال Self-Loosening تفسیر کنیم، نه تضمین باز نشدن اتصال در هر شرایطی.
عملکرد واقعی اتصال به عوامل متعددی وابسته است:
برای اتصال‌های ایمنی‌بحرانی یا دارای لرزش شدید باید کل سیستم اتصال و روش قفل‌شوندگی مهندسی شود.
Self-Locking Hex Nut در بسیاری از تجهیزات متحرک یا دارای ارتعاش قابل استفاده است، از جمله:
وجود لرزش به‌تنهایی برای انتخاب نوع Lock Nut کافی نیست. شدت لرزش، بار و شرایط سرویس باید مشخص شوند.
| ویژگی | مهره قفلی | مهره شش‌گوش معمولی |
|---|---|---|
| Prevailing Torque | دارد | ندارد |
| مقاومت در برابر چرخش آزاد | بیشتر | کمتر |
| مکانیزم داخلی قفل | دارد | ندارد |
| Torque نصب | باید با مکانیزم قفل بررسی شود | وابسته به اتصال و اصطکاک معمول |
اگر اتصال نیاز به Self-Locking ندارد، انواع مهره شش‌گوش می‌توانند گزینه‌های عمومی‌تری برای بررسی باشند.
مهره خودقفل و واشر فنری و قفلی دو راهکار متفاوت برای کنترل رفتار اتصال هستند.
در مهره قفلی، مکانیزم مستقیماً در رزوه یا بدنه مهره قرار دارد؛ در حالی‌که Lock Washer بین مهره یا سر پیچ و سطح قطعه عمل می‌کند.
به همین دلیل نباید این دو محصول را صرفاً بر اساس عبارت «ضدلرزش» جایگزین مستقیم یکدیگر دانست.
مهره خودقفل می‌تواند با رزوه درشت یا Fine Thread تولید شود. قطر اسمی مهره به‌تنهایی برای سفارش کافی نیست و Pitch باید دقیقاً با پیچ مقابل تطابق داشته باشد.
برای مثال دو مهره M10 ممکن است یکی M10×1.5 و دیگری M10×1.25 باشد و قابلیت جایگزینی مستقیم ندارند.
در سیستم اینچی نیز قطر و TPI باید هم‌زمان بررسی شوند.
وجود خاصیت Self-Locking به معنی مقاومت مکانیکی بیشتر نیست. Property Class مهره یک مشخصه جداگانه است و باید با پیچ و بار اتصال سازگار باشد.
در یک اتصال صنعتی باید حداقل این موارد با هم بررسی شوند:
مدل‌های فولادی برای بسیاری از تجهیزات صنعتی و اتصال‌های دارای لرزش استفاده می‌شوند و می‌توانند در کلاس‌ها و پوشش‌های مختلف عرضه شوند.
عبارت‌هایی مانند «مهره قفلی آهنی» یا «مهره قفلی خشکه» نام‌های بازاری هستند. برای خرید دقیق باید Property Class، پوشش و مشخصات رزوه مشخص شوند.
برای محیط‌هایی که مقاومت خوردگی اهمیت دارد، مدل‌های استنلس استیل قابل بررسی هستند.
در این محصولات باید گرید واقعی استیل، Property Class، نوع مکانیزم قفل و شرایط محیطی مشخص شوند. عبارت «استیل» به‌تنهایی اطلاعات کافی برای سفارش پروژه‌ای فراهم نمی‌کند.
در اتصالات استنلس همچنین احتمال Galling یا گیرپاژ رزوه باید در شرایط نصب مناسب مدیریت شود.
در مدل دارای اینسرت پلیمری، دمای سرویس می‌تواند روی خواص مکانیکی رینگ و مقدار Prevailing Torque اثر بگذارد.
به همین دلیل برای تجهیزات نزدیک منابع حرارتی، اگزوز، خطوط داغ، کوره یا محیط‌های دمای بالا نباید صرفاً براساس نام DIN 985 یا DIN 982 محصول انتخاب شود.
حد دمای واقعی باید از دیتاشیت همان محصول بررسی شود. در دماهای بالاتر، مدل تمام‌فلزی یکی از گزینه‌های مهم برای مقایسه است.
خیر. این یکی از برداشت‌های اشتباه از نام بازاری محصول است. حلقه پلیمری داخل مهره برای ایجاد مقاومت روی رزوه طراحی شده است و نقش اصلی آن Sealing نیست.
اگر اتصال باید در برابر آب، روغن، گاز یا سیال دیگری آب‌بندی شود، باید آب‌بند یا روش Seal مناسب به‌صورت جداگانه طراحی شود.
قابلیت استفاده مجدد به نوع مهره، استاندارد و وضعیت واقعی محصول بستگی دارد.
در مدل‌های دارای اینسرت پلیمری، هر بار عبور پیچ می‌تواند تا حدی روی رینگ اثر بگذارد و Prevailing Torque در استفاده‌های بعدی کاهش پیدا کند.
در مدل‌های تمام‌فلزی نیز تغییر شکل یا فرسایش سطوح قفل‌شونده باید بررسی شود. برای اتصال‌های حساس، معیار استفاده مجدد باید از استاندارد یا دستورالعمل سازنده استخراج شود.
پیچ باید به‌اندازه کافی وارد مهره شود تا بخش قفل‌کننده به‌طور کامل با رزوه درگیر شود.
در مهره نایلون‌دار، رزوه پیچ باید از ناحیه اینسرت عبور کند. انتخاب پیچ بیش از حد کوتاه می‌تواند باعث شود مکانیزم قفل به شکل صحیح فعال نشود.
هنگام تعیین طول پیچ، ضخامت قطعات، واشرها، ارتفاع مهره و مقدار درگیری رزوه باید هم‌زمان بررسی شوند.
برای تمام Self-Locking Nutها یک Torque ثابت و عمومی وجود ندارد.
گشتاور واقعی به سایز، گام رزوه، کلاس پیچ، کلاس مهره، نوع مکانیزم قفل، پوشش، روانکاری و شرایط مونتاژ بستگی دارد.
در اتصال‌های حساس باید تفاوت میان Prevailing Torque و گشتاور موردنیاز برای ایجاد پیش‌بار اتصال در محاسبات نصب در نظر گرفته شود.
در سفارش‌های صنعتی و پروژه‌ای، بسته به الزامات کارفرما می‌توان موارد زیر را بررسی کرد:
برای انتخاب و قیمت‌گذاری دقیق‌تر بهتر است این مشخصات همراه درخواست ثبت شوند:
قیمت مهره قفلی شش‌گوش به سایز و گام رزوه، نوع مکانیزم خودقفل، ارتفاع، متریال، کلاس مقاومتی، پوشش، استاندارد و تعداد سفارش وابسته است.
تنوع مناسب را بر اساس مشخصات اتصال انتخاب و تعداد موردنیاز را به سبد استعلام اضافه کنید. پس از بررسی مشخصات فنی و شرایط تأمین، قیمت و پیش‌فاکتور سفارش اعلام می‌شود.
برای آشنایی بیشتر با مدل نایلون‌دار می‌توانید مقاله مهره کاسه‌نمدی چیست؟ را مطالعه کنید. مراحل ثبت سفارش نیز در راهنمای خرید و استعلام بولتیکال توضیح داده شده است.
مهره‌ای است که با ایجاد Prevailing Torque روی رزوه، مقاومت بیشتری نسبت به مهره معمولی در برابر چرخش و شل‌شدن ناخواسته ایجاد می‌کند.
مهره کاسه‌نمدی یکی از انواع مهره قفلی است و دارای اینسرت غیرفلزی است. مدل‌های تمام‌فلزی نیز در خانواده مهره‌های خودقفل قرار می‌گیرند.
یک نام بازاری برای مهره قفلی دارای حلقه پلیمری است و لزوماً به معنی استفاده از PTFE در اینسرت نیست.
نام شناخته‌شده بازار برای مهره قفلی شش‌گوش کوتاه با اینسرت غیرفلزی است.
DIN 982 به فرم بلندتر مهره قفلی اینسرت‌دار اشاره دارد، در حالی‌که DIN 985 فرم کوتاه‌تر این خانواده است.
یکی از نام‌های رایج بازار برای مهره قفلی شش‌گوش تمام‌فلزی است که بدون اینسرت پلیمری Prevailing Torque ایجاد می‌کند.
خیر. وظیفه اصلی اینسرت ایجاد مقاومت چرخشی روی رزوه است و نباید آن را جایگزین آب‌بند اتصال دانست.
باید حد دمای همان محصول از دیتاشیت بررسی شود. در شرایطی که اینسرت پلیمری محدودیت دارد، مدل تمام‌فلزی قابل بررسی است.
خیر. عملکرد به پیش‌بار، لرزش، گرید، رزوه، دما و طراحی اتصال وابسته است و Lock Nut جای طراحی صحیح اتصال را نمی‌گیرد.
به نوع محصول و میزان باقی‌ماندن Prevailing Torque بستگی دارد. در اتصال حساس باید استاندارد یا دستورالعمل سازنده ملاک قرار گیرد.
نوع مهره، سایز و گام رزوه، استاندارد، ارتفاع، متریال، کلاس، پوشش، دمای کار و تعداد مهم‌ترین اطلاعات اولیه هستند.
