مهره سربسته یا مهره کلاهکی (Cap Nut) نوعی مهره با انتهای بسته و معمولاً گنبدیشکل است که برای پوشاندن بخش بیرون‌زده پیچ
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
قیمت این محصول ثبت نشده است
این محصول را به سبد خرید اضافه کنید، قیمت پس از بررسی کارشناس اعلام می‌شود.i
مهره سربسته یا Cap Nut نوعی مهره شش‌گوش است که قسمت بالایی آن به‌جای باز بودن، توسط یک کلاهک بسته پوشانده شده است. پس از نصب، انتهای پیچ، استاد یا میل‌رزوه داخل این فضای بسته قرار می‌گیرد و از سمت بیرونی قابل مشاهده نیست.
این فرم در اتصال‌هایی استفاده می‌شود که بیرون ماندن انتهای رزوه از نظر ایمنی، ظاهر، تماس دست یا لباس، تجمع آلودگی یا آسیب مکانیکی مطلوب نیست.
در بازار ایران نام مهره سربسته رایج‌ترین اصطلاح این محصول است و نام‌های مهره کلاهکی، مهره گنبدی، مهره بلوطی و Cap Nut نیز برای همین خانواده استفاده می‌شوند.
این صفحه Money Page اصلی مهره‌های سربسته در بولتیکال است و برای پوشش مدل‌های متریک و اینچی، استانداردها، ارتفاع‌ها، متریال‌ها و پوشش‌های مختلف طراحی می‌شود.
وظیفه Cap Nut فقط ایجاد اتصال رزوه‌ای نیست. فرم بسته آن باعث می‌شود انتهای رزوه داخل مهره قرار بگیرد و سطح خارجی اتصال تمیزتر و ایمن‌تر شود.
مهم‌ترین کاربردهای این محصول عبارت‌اند از:
در بازار ایران این نام‌ها در بسیاری از موارد برای یک خانواده استفاده می‌شوند.
هیچ‌کدام از این نام‌ها به‌تنهایی استاندارد، متریال یا ابعاد دقیق محصول را مشخص نمی‌کنند. برای سفارش صنعتی باید مشخصات فنی نیز همراه نام محصول اعلام شوند.
DIN 1587 یکی از مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین استانداردهای مهره سربسته متریک است و فرم Hexagon Cap Nut با ارتفاع بیشتر را پوشش می‌دهد.
مدل DIN 1587 در بازار ایران بسیار شناخته‌شده است و معمولاً وقتی عبارت «مهره سربسته DIN 1587» استفاده می‌شود، منظور یک مهره شش‌گوش با کلاهک گنبدی نسبتاً بلند است.
با این حال DIN 1587 نباید به تمام Cap Nutهای این صفحه نسبت داده شود؛ مدل‌های پایه‌کوتاه، اینچی، پلیمری یا محصولات طبق نقشه ممکن است استاندارد دیگری داشته باشند.
DIN 917 به خانواده Hexagon Cap Nut با فرم کوتاه یا Low Type مربوط است.
مهم‌ترین تفاوت تجاری آن با DIN 1587 ارتفاع کمتر مجموعه است. این ویژگی برای اتصال‌هایی که فضای محوری محدودتری دارند می‌تواند مهم باشد.
| ویژگی | DIN 1587 | DIN 917 |
|---|---|---|
| فرم کلی | Cap Nut پایه‌بلند | Cap Nut پایه‌کوتاه |
| ارتفاع | بیشتر | کمتر |
| رزوه | متریک | متریک |
| کاربرد | عمومی و صنعتی | فضای نصب محدودتر |
مدل کوتاه و بلند را فقط از روی سایز رزوه نباید جایگزین یکدیگر کرد. ارتفاع داخلی و فضای لازم برای انتهای پیچ باید بررسی شوند.
در Cap Nut فقط تطابق رزوه کافی نیست. انتهای پیچ باید داخل فضای بسته کلاهک جا شود.
اگر پیچ بیش از حد از قطعه بیرون آمده باشد، ممکن است قبل از اینکه سطح زیر مهره روی قطعه یا واشر بنشیند، انتهای پیچ به سقف داخلی کلاهک برخورد کند.
در این حالت اپراتور ممکن است احساس کند مهره سفت شده است، در حالی‌که اتصال هنوز پیش‌بار موردنیاز را دریافت نکرده است.
بنابراین قبل از سفارش باید این موارد هم‌زمان بررسی شوند:
مدل‌های متریک با سایزهایی مانند M4، M5، M6، M8، M10، M12 و سایر قطرهای اسمی تولید می‌شوند.
اعلام سایز به‌تنهایی همیشه کافی نیست. اگر اتصال دارای Fine Thread باشد، Pitch نیز باید همراه قطر اسمی مشخص شود.
برای مثال M10×1.5 و M10×1.25 هر دو قطر اسمی M10 دارند اما مهره آن‌ها قابل جایگزینی مستقیم نیست.
Cap Nutهای اینچی نیز در بازار و صنایع مختلف استفاده می‌شوند. در سیستم اینچی معمولاً قطر رزوه همراه با تعداد دنده در هر اینچ یا TPI مشخص می‌شود.
نمونه فرم نوشتاری:
برای محصولات اینچی نباید DIN 1587 را به‌صورت پیش‌فرض به محصول نسبت داد. استاندارد، Drawing یا مشخصات سازنده همان تنوع باید مبنای دیتای محصول باشد.
مدل فولادی برای بسیاری از اتصال‌های عمومی، تجهیزات، ماشین‌آلات، نرده، شاسی و سازه‌های سبک قابل استفاده است.
در بازار ایران ممکن است با عبارت‌هایی مانند «مهره سربسته آهنی»، «مهره سربسته سفید» یا «مهره سربسته گالوانیزه» مواجه شوید.
در دیتای فنی بهتر است جنس پایه و پوشش از یکدیگر جدا شوند:
گالوانیزه یا آبکاری روی، متریال مستقل محسوب نمی‌شوند.
برای محیط‌هایی که مقاومت خوردگی اهمیت بیشتری دارد، مدل‌های Stainless Steel قابل بررسی هستند.
در بازار ایران مهره سربسته استیل 304 و 316 از زیرنیت‌های مهم این محصول محسوب می‌شوند. با این حال گرید واقعی باید در سطح تنوع محصول ثبت شود و صرف عبارت «استیل» برای سفارش فنی کافی نیست.
مدل 316 در بسیاری از محیط‌های کلریدی نسبت به 304 مقاومت خوردگی بالاتری دارد، اما هیچ استنلس استیلی را نباید بدون بررسی شرایط واقعی سرویس برای تمام محیط‌های دریایی یا شیمیایی مناسب فرض کرد.
در بعضی کاربردهای الکتریکی، تزئینی، دریایی یا ماشین‌سازی ممکن است Cap Nut از آلیاژهای مس مانند برنج یا برنز استفاده شود.
نوع دقیق آلیاژ اهمیت دارد و عبارت عمومی «برنجی» یا «برنزی» برای یک سفارش مهندسی حساس کافی نیست.
مدل‌های Nylon Cap Nut برای اتصال‌های سبک، عایق‌کاری الکتریکی، تجهیزات الکترونیکی، محافظت از سطح و کاربردهایی که وزن یا خوردگی فلزی مسئله است استفاده می‌شوند.
تنوع‌های فعلی همین صفحه در بولتیکال از Nylon 6/6 هستند، اما با توسعه دیتاست، محصولات فلزی و متریک نیز می‌توانند در همین Money Page اضافه شوند.
مدل پلیمری را نباید از نظر استحکام، دمای سرویس یا Torque معادل مهره فولادی یا استیل دانست.
Cap Nut می‌تواند به‌صورت یکپارچه ساخته شود یا در بعضی طراحی‌ها کلاهک و بخش شش‌گوش طی فرایند ساخت به یکدیگر متصل شوند.
دوتکه بودن به‌تنهایی به معنی کیفیت پایین نیست، اما نمی‌توان دو ساختار را بدون بررسی روش ساخت، بار و استاندارد جایگزین یکدیگر دانست.
برای پروژه‌های حساس، روش ساخت و مشخصات سازنده باید در RFQ یا Drawing مشخص شوند.
خیر. بسته بودن قسمت بالایی مهره یک مکانیزم Self-Locking ایجاد نمی‌کند.
مهره سربسته استاندارد از نظر قفل‌شوندگی مانند یک مهره عمومی رزوه‌دار عمل می‌کند، مگر اینکه محصول مشخصاً دارای طراحی قفل‌شونده اضافی باشد.
اگر کنترل Self-Loosening هدف اصلی اتصال است، باید مکانیزم قفل‌شوندگی مناسب جداگانه انتخاب شود.
بسته بودن قسمت انتهایی می‌تواند رزوه را از تماس مستقیم بعضی آلودگی‌ها محافظت کند، اما Cap Nut استاندارد را نباید یک اتصال آب‌بند یا Pressure Seal تلقی کرد.
اگر جلوگیری از عبور آب، روغن، گاز یا سیال بخشی از طراحی است، آب‌بندی باید توسط سیستم Seal مناسب و مشخصات مهندسی جداگانه انجام شود.
یکی از کاربردهای مهم این محصول در نقاطی است که انتهای پیچ در معرض تماس کاربر قرار دارد.
رزوه یا لبه بیرون‌زده پیچ می‌تواند به دست، لباس، کابل یا سایر اجزای اطراف گیر کند. کلاهک بسته می‌تواند سطح نهایی نرم‌تر و کنترل‌شده‌تری ایجاد کند.
این ویژگی در تجهیزاتی مانند حفاظ ماشین، نرده، مبلمان صنعتی، تجهیزات فروشگاهی و مجموعه‌های در دسترس اپراتور اهمیت بیشتری دارد.
در بعضی پروژه‌ها Cap Nut به دلیل ظاهر تمیزتر نسبت به انتهای آزاد پیچ استفاده می‌شود. تجهیزات معماری، مبلمان فلزی، نرده استیل، تجهیزات فروشگاهی و محصولات مصرفی از نمونه‌های رایج هستند.
در کاربردهای ظاهری، علاوه بر سایز باید کیفیت سطح، نوع پرداخت، گرید استیل یا پوشش محصول نیز مشخص شود.
| ویژگی | مهره سربسته | مهره شش‌گوش معمولی |
|---|---|---|
| انتهای مهره | بسته | باز |
| انتهای پیچ پس از نصب | داخل کلاهک پنهان می‌شود | می‌تواند بیرون بماند |
| محدودیت طول پیچ | اهمیت زیاد دارد | کمتر محدود است |
| ظاهر نهایی | تمیزتر و پوشیده | عمومی |
| Self-Locking ذاتی | ندارد | ندارد |
اگر نیازی به پوشاندن انتهای رزوه وجود ندارد، انواع مهره شش‌گوش می‌توانند گزینه عمومی‌تری برای بررسی باشند.
شکل کلاهکی درباره ظرفیت مکانیکی مهره اطلاعات کافی نمی‌دهد. متریال، روش ساخت، ارتفاع مؤثر رزوه و Property Class باید جداگانه بررسی شوند.
در اتصال باربر نباید صرفاً به دلیل اینکه یک Cap Nut از نظر سایز روی پیچ بسته می‌شود، آن را جایگزین مهره طراحی‌شده پروژه کرد.
در محصولات فولادی و استنلس، الزامات خواص مکانیکی باید بر اساس استاندارد و مشخصات واقعی همان محصول تعیین شوند.
برای تمام Cap Nutها یک مقدار Torque ثابت وجود ندارد.
گشتاور مناسب به عوامل زیر وابسته است:
نکته بسیار مهم این است که برخورد نوک پیچ با سقف داخلی مهره نباید با رسیدن اتصال به Torque صحیح اشتباه گرفته شود.
در کنار سایز رزوه، دو بعد مهم دیگر ارتفاع کل و عرض آچارخور هستند.
ارتفاع مشخص می‌کند چه مقدار فضای محوری برای نصب لازم است و چه مقدار از انتهای پیچ می‌تواند داخل کلاهک قرار گیرد. عرض آچارخور نیز باید با ابزار نصب و فضای اطراف مهره هماهنگ باشد.
در طراحی‌های فشرده، فقط دانستن M8 یا M10 برای انتخاب Cap Nut کافی نیست.
مدل‌های فولادی می‌توانند با فینیش‌های مختلف عرضه شوند؛ برای مثال Zinc Plated یا در صورت وجود محصول مناسب، پوشش‌های مقاوم‌تر برای محیط‌های خورنده.
نوع پوشش باید با شرایط محیطی و همچنین پیچ و واشر همراه سازگار باشد. رنگ سفید، زرد یا سیاه به‌تنهایی مشخصات فنی پوشش را تعیین نمی‌کند.
استفاده یا عدم استفاده از واشر به طراحی اتصال وابسته است. بسته بودن مهره ارتباطی با نیاز یا عدم نیاز به واشر ندارد.
اگر توزیع فشار، محافظت از سطح یا عملکرد خاص دیگری موردنیاز باشد، می‌توان انواع واشر صنعتی را متناسب با اتصال بررسی کرد.
برای قیمت‌گذاری و انتخاب صحیح بهتر است این اطلاعات همراه درخواست ثبت شوند:
قیمت مهره سربسته به سایز و گام رزوه، فرم و ارتفاع کلاهک، استاندارد، متریال، کلاس مقاومتی، پوشش و تعداد سفارش وابسته است.
با اضافه شدن تنوع‌های جدید می‌توانید مدل‌های متریک و اینچی و متریال‌های مختلف را در همین صفحه مقایسه و تنوع مناسب را بر اساس مشخصات اتصال انتخاب کنید.
سایز و تعداد موردنیاز را به سبد استعلام اضافه کنید تا مشخصات فنی و امکان تأمین بررسی شود و سپس قیمت و پیش‌فاکتور سفارش اعلام گردد.
برای بررسی فنی عمیق‌تر استاندارد و ابعاد می‌توانید مقاله راهنمای مهره سربسته DIN 1587 را مطالعه کنید. روند ثبت درخواست نیز در راهنمای خرید و استعلام بولتیکال توضیح داده شده است.
نوعی مهره شش‌گوش با قسمت بالایی بسته است که انتهای پیچ یا میل‌رزوه را پس از نصب داخل کلاهک خود می‌پوشاند.
در بازار ایران معمولاً هر دو نام برای Cap Nut استفاده می‌شوند. مهره گنبدی و بلوطی نیز نام‌های رایج دیگر این خانواده هستند.
DIN 1587 استاندارد مهره شش‌گوش سربسته پایه‌بلند با رزوه متریک است.
DIN 1587 فرم پایه‌بلند و DIN 917 فرم پایه‌کوتاه Hexagon Cap Nut را پوشش می‌دهند.
بله. Cap Nut در سیستم اینچی نیز تولید می‌شود و قطر رزوه همراه TPI باید با پیچ مقابل تطابق داشته باشد.
ممکن است نوک پیچ به سقف داخلی مهره برخورد کند و مهره قبل از ایجاد پیش‌بار کافی متوقف شود. طول پیچ و عمق داخلی کلاهک باید قبل از نصب کنترل شوند.
خیر. فرم بسته کلاهک به‌تنهایی مکانیزم Self-Locking ایجاد نمی‌کند و برای اتصال لرزشی باید روش قفل‌شوندگی مناسب جداگانه بررسی شود.
خیر. Cap Nut استاندارد را نباید یک Seal برای آب، روغن یا گاز در نظر گرفت.
انتخاب به مقاومت مکانیکی، خوردگی، محیط سرویس و هزینه بستگی دارد. مدل فولادی معمولاً همراه کلاس و پوشش انتخاب می‌شود و مدل استنلس بر اساس گرید واقعی استیل.
سایز و گام رزوه، سیستم متریک یا اینچی، ارتفاع، استاندارد، متریال، گرید، پوشش، طول بیرون‌زدگی پیچ و تعداد مهم‌ترین اطلاعات اولیه هستند.
